Eenmanszaak
Bij een eenmanszaak drijft u de onderneming alleen. Dat is het geval als u een zelfstandig beroep uitoefent
(bijvoorbeeld timmerman of notaris) of als u de enige eigenaar van uw bedrijf bent. U kunt dus ook een eenmanszaak hebben als u personeel in dienst hebt. Als u aan de eisen voor het ondernemerschap voldoet, bent u voor de inkomstenbelasting voortaan ondernemer. U kunt dus gebruikmaken van de speciale regelingen voor ondernemers. Ook voor de btw bent u zelf ondernemer en zijn de btw-regels op u van toepassing. Als u personeel in dienst neemt, krijgt u te maken met loonheffingen. De eenmanszaak is geen rechtspersoon. Als u een eenmanszaak hebt, bent u dus aansprakelijk voor de schulden van uw onderneming.

Maatschap
In het geval van een maatschap oefent u een vrij beroep uit in samenwerking met anderen (uw 'maten'), bijvoorbeeld in een artsenpraktijk of een tolkencentrum. U kunt zelf een samenwerkingscontract opstellen of u kunt een deskundige inschakelen. Elke maat van de maatschapdie aan de criteria voldoet, is ondernemer voor de inkomstenbelasting en kan dus gebruikmaken van de speciale regelingen voorondernemers. Voor de btw is de maatschap ondernemer. De btw-regels zijn op de maatschap van toepassing. De maten zijn voor de btw geenondernemer. Als u namens de maatschap personeel in dienst neemt, krijgt de maatschap te maken met loonheffingen.
Van een vennootschap onder firma (vof) is sprake als u samen met anderen (de firmanten of vennoten) een onderneming begint. U kunt zelf een samenwerkingscontract opstellen of u kunt een deskundige inschakelen. Elke vennoot die aan de eisen voor ondernemerschap voldoet, geldt voor de inkomstenbelasting als ondernemer. En kan hij mogelijk gebruikmaken van de ondernemersregelingen.
Voor de btw is de vof als geheel ondernemer. Als u bijvoorbeeld met z'n drieën een vof vormt, bent u alle 3 ondernemer voor de inkomstenbelasting, maar is de vof als geheel ondernemer voor de btw. De vennoten zijn voor de btw geen ondernemer. Als u namens de vof personeel in dienst neemt, krijgt de vof te maken met loonheffingen.
De vof is geen rechtspersoon. Elke vennoot is hoofdelijk aansprakelijk voor het geheel van alle schulden van de vof.

Man-vrouwfirma
Een speciale vorm van de vof is de man-vrouwfirma: u begint samen met uw partner een onderneming. Voor de man-vrouwfirma gelden dezelfde regels als voor de vof. Als u en uw partner dus beiden voldoen aan de eisen voor het ondernemerschap, is ieder van u voor de inkomstenbelasting ondernemer. En kunt u beiden gebruikmaken van de ondernemersregelingen.
Bij partners die samen een onderneming in de vorm van een vof uitoefenen, is soms sprake van een zogenoemd ongebruikelijk samenwerkingsverband. Dat betekent dat personen die niet elkaars partner zijn of anderszins in (familie)relatie tot elkaar staan, een dergelijk samenwerkingsverband nooit zouden aangaan. Een duidelijk voorbeeld van een ongebruikelijk samenwerkingsverbandis een vennootschap onder firma tussen een tandarts en een tandartsassistente. Als er sprake is van een ongebruikelijk samenwerkingsverband, kan het zijn dat een van de partners niet voldoet aan het urencriterium.
Zie ook: Ondernemersaftrek
Of dat zo is, hangt af van de werkzaamheden die u verricht met uw partner. Er wordt onderscheid gemaakt tussen 'hoofdactiviteiten', 'niet-ondersteunende werkzaamheden' en 'overige werkzaamheden'. Zijn de niet-ondersteunende werkzaamheden ongelijk verdeeld, dan tellen de uren van de partner niet altijd mee voor zijn urencriterium.
De partner die niet voldoet aan het urencriterium, komt niet in aanmerking voor de speciale ondernemersfaciliteiten. De regels voor de btw en de loonheffingen zijn hetzelfde als bij de vof.
De man-vrouwfirma is geen rechtspersoon. Elk van de partners is met zijn persoonlijke vermogen hoofdelijk aansprakelijk voor het geheel van de schulden van de firma. Dit geldt ook als u niet in gemeenschap van goederen bent gehuwd.

Commanditaire vennootschap (cv)
Voor een cv gelden grotendeels dezelfde regels als voor een vof.
Het verschil is dat een cv behalve de gewone vennoten (de 'beherende' vennoten) ook nog zogenoemde stille vennoten heeft. De stille vennoten brengen geld in de cv in, maar bemoeien zich niet met de verdere gang van zaken ervan. Elke beherende vennoot die aan de eisen voldoet, geldt voor de inkomstenbelasting als ondernemer. Als hij voldoet aan het urencriterium, kan hij dus gebruikmaken van de speciale regelingen voor ondernemers. De stille vennoot is geen ondernemer, omdat hij niet rechtstreeks aansprakelijk is voor de schulden van de onderneming. De inkomsten van deze vennoot worden wel belast als 'winst uit onderneming' en hij komt ook in aanmerking voor ondernemingsfaciliteiten die te maken hebben met investeringen (willekeurige afschrijving en investeringsaftrek). Op de overige ondernemingsfaciliteiten heeft de stille vennoot geen recht.
Voor de btw is de cv als geheel ondernemer. De btw-regels zijn op de cv van toepassing.
Als u namens de cv personeel in dienst neemt, krijgt de cv te maken met loonheffingen. Wilt u meer informatie over belastingheffing bij een cv? Bel dan de BelastingTelefoon.
De cv is geen rechtspersoon. Elke beherende vennoot is met zijn persoonlijke vermogen hoofdelijk aansprakelijk voor het geheel van de schulden van de cv De stille vennoten lopen het risico hun ingebrachte kapitaal te verliezen. Voor de schulden van de cv zijn zij alleen hoofdelijk aansprakelijk als zij zich toch bemoeien met de gang van zaken in de onderneming of als hun naam gebruikt wordt in de cv.

Besloten vennootschap (bv)
Een bv kunt u alleen of samen met anderen oprichten. U moet met uw eventuele medeoprichters in de bv een kapitaal inbrengen van minimaal € 18.000. Voor de oprichting schakelt u een notaris in. In de notariële akte wordt onder meer vastgelegd hoeveel aandelen elk van de oprichters in de bv krijgt.
De bv wordt beschouwd als de ondernemer. De bv betaalt over de winst vennootschapsbelasting. Het tarief voor de vennootschapsbelasting is 20% over de eerste € 40.000 van het belastbare bedrag, 23% over het belastbare bedrag tussen € 40.000 en € 200.000 en 25,5% over de rest.
Voor de btw is de bv ondernemer. De btw-regels zijn op de bv van toepassing. Als de bv personeel in dienst neemt, krijgt de bv te maken met loonheffingen.
Als u directeur-grootaandeelhouder bent van de bv en u ontvangt een salaris van de bv, dan gelden voor u wat de belastingen betreft dezelfde regels als voor andere werknemers. Over het salaris houdt de bv als uw werkgever loonheffingen in en betaalt u, net als elke werknemer, inkomstenbelasting.
Let op! Als u zich geen of een ongebruikelijk laag salaris laat betalen, houden wij toch rekening met een zogenoemd gebruikelijk loon. Over dit gebruikelijk loon moet de bv dan loonbelasting/premie volksverzekeringen en inkomensafhankelijke bijdrage Zorgverzekeringswet inhouden en afdragen.
Als de bv dividend uitkeert op uw aandelen, houdt de bv dividendbelasting in. Bent u zelf directeur-grootaandeelhouder van de bv, dan bent u niet verzekerd voor de werknemersverzekeringen. Dat geldt doorgaans ook voor meewerkende familieleden. Meer informatie hierover vindt u in het site-onderdeel Bijzondere arbeidsrelaties van het 'Handboek loonheffingen'. De bv is een rechtspersoon en is daarom in principe zelf aansprakelijk voor haar schulden. Maar als directeur of eigenaar kunt u bij wanbeheer ook aansprakelijk worden gesteld.